Softwarebedrijven behoren tot de best renderende ondernemingen. Investeerder Charly Zwemstra plukt met het Haagse Main Capital Partners de krenten uit de pap. Zijn vijfde fonds is €237 miljoen groot. Het zesde zal verdubbelen, zegt hij.

„We liggen in het vizier van de grote kopers. Maar ik houd alles af. Dit werk is te leuk.”

De 54-jarige grootaandeelhouder van Main Capital heeft uitzicht op het prachtige paleis van de koning aan het Haagse Noordeinde. Maar de managing partner van dit fonds met €400 miljoen onder beheer is vooral onderweg. Zwemstra zetelt in elf besturen, veelal in Duitsland. Main heeft vijf investeringsfondsen, alle in softwarebedrijven, met gemiddeld meer dan 20% jaarrendement.

Vorig jaar pakte „bijzonder goed” uit. Het private equity-fonds kocht in 2017 twaalf bedrijven. Geen merken die consumenten snel zullen herkennen, maar bedrijven die voor overheden en grote ondernemingen alle software en ict slimmer laten draaien, zoals GOconnectIT, Muis Software, Verklizan, Jobrouter en Roxit. Deze week verkocht het Regas.

Een aankoop gaat altijd via een meerderheidsbelang dankzij een management-buy out. Daarbij cashen directeuren en grootaandeelhouders, maar wordt hen gevraagd een deel te herinvesteren om het bedrijf met overnames te laten doorgroeien. Zwemstra houdt graag controle. Ondanks de groei zit hij in de top van elf bedrijven. ,,Ik heb op kantoor niet veel meer te zoeken. Als ik hier ben, wil ik vooral de inspirator zijn die groei aanjaagt. Ook in mensen. Die waarde wordt elders erg onderschat.”

Na de recente overnames verpoost hij professioneel veel tijd in de Aufsichtsrat van bedrijven in Duitsland. Main Capital heeft sowieso een voorkeur voor ’bier’.

„Ja, we werken graag in echte bierlanden”, lacht hij. ,,Met Duitsers, Zwitsers, Oostenrijkers, Scandinaviërs gaat het nu eenmaal altijd prima samen. Dat wordt al heel anders met mensen in Zuid-België en verder naar het zuiden. De wijnlanden.”

-Bedrijfssoftware is niet een echt sexy belegging.

„Nou, die hele softwaresector groeit met 10 tot 15% per jaar. Dat zet nog jaren door, want bedrijfssoftware zit overal in. Alle grotere ondernemingen willen hun administratie en systemen naar de cloud brengen. Duitsland loopt zeker vijf jaar achter in die overgang, daar groeien we enorm. Bedrijfssoftware kent bovendien goede marges. Je kunt de modellen meestal snel schalen, uitbreiden naar andere landen. Als je het slim aanpakt, breng je een bedrijf in een paar jaar al van €10 naar €30 miljoen omzet.”

-Maar private equity jaagt ook op ict-bedrijven.

„Een van de kenmerken van algemene private equity-fondsen is dat ze nogal lui zijn. Die grote kantoren hebben ogenschijnlijk enorme uitstraling. Ze zijn niet scherp. Pas als er een grote deal komt, duiken ze er massaal op. Ik heb jarenlang gewerkt voor Parnip, de rechtsvoorganger van investeringsfonds Alpinvest. Na de dotcomcrisis ben ik er in 2003 weggegaan. Ik wilde gedurfder kiezen en geen brand backer te worden: kiezen voor die grote, zekere gok.”

-Beginnen in software na de dotcom-crisis, was dat handig?

„Mensen vonden dat moedig. Door die crisis was er geen geld. Maar ik wilde investeren en wist hoe het werkte. Met vrienden, en met eigen geld, ben ik deal by deal doorgegaan. In het eerste fonds van 2006 zaten banken en vermogende particulieren. Ik belde al mijn oude contacten, we lieten ons overal zien. We groeiden van €12,5 miljoen in eerste fonds, naar €41 miljoen in het volgende, in 2015 hebben we €85 miljoen opgehaald en nu €236,5 miljoen. Onze database telt ruim 1500 bedrijven, die mensen kennen we al jaren. Als die willen verkopen, kiezen ze vaak voor ons. Omdat we het management helpen groeien en die mensen nooit kwijt willen.”

-Wat als de rente stijgt en er minder kapitaal komt?

,,Ook in tijden van crisis blijven bedrijven in software investeren. Het maakt bedrijfsprocessen effectiever. Met lagere kosten kunnen ze business laten groeien. Je bedrijf overleeft. Geen sector blijft voor data-analyse behoed, dat vergroot de vraag naar software.”

-Met zoveel goedkoop geld, stijgende waarderingen, nadert de bubbel van 2000?

,,Die was financieel gedreven. In een tijd dat de gemiddeld KPN-divisiedirecteur met een A4-tje tien miljoen kon ophalen voor een start-up. Nou, als er iemand niet ondernemend is, dan is dat de gemiddelde divisiedirecteur van KPN. Die tijd is voorbij, omdat de waarde van software veel zichtbaarder te maken is.”

-Dan rest overname van Main door Silicon Valley.

,,We kennen die Amerikaanse partijen, en zij ons, omdat we zichtbaarder zijn geworden. Ik word doorlopend gebeld. Hun analisten zien onze portefeuille, maar ik houd alle aanbiedingen af. We hebben nu zelf kapitaal. Maar ik vind dit ook veel te leuk. Wij willen onze bedrijven eerst laten groeien door aanvullende acquisities. Al weet ik heus wel dat alles uiteindelijk strategie is.”

-Het lijkt uitsluitend een succesverhaal. Eerder ging het fout.

,,Ik heb leergeld betaald, zeker. Vanaf onze fondsen Main III en Main IV hebben we geen tegenvallers meer gehad. Daarvoor dachten we een buitenkans te hebben in iets dat zowel in hardware als op consumenten was gericht, en dat ook nog eens in de start-upfase zat. De spin-off van Philips, iRex, met e-readers die met elektronisch papier werkten in plaats van een lcd-scherm had steun van ABN Amro. Wij investeerden een derde. ABN werd genationaliseerd en wij namen het over. Uiteindelijk is het met LG doorgestart. Daar hebben we nul aan overgehouden. Zo’n type investering met groot bereik voor consumenten doen we dus nooit meer.”

Wat was de les?

,,We hadden te weinig focus nog. We laten veel lopen en investeren alleen in bedrijfssoftware, ondernemingen met schaalbare bedrijfsmodellen die je makkelijk kunt uitrollen, ook in het buitenland. Als we iets kopen, zijn die ondernemers altijd de start-upfase gepasseerd, met minimaal €4-€5 miljoen omzet. Ze zijn al jaren winstgevend en genereren cash.”

-U ziet weinig in stimuleren van start-ups.

,,Wij investeren er niet in. Ik vind het ook helemaal niks, al die early stage en business incubators, scale-ups: ze krijgen te makkelijk geld. Het bedrijfsmodel is vaak marketing, tricky, investeringen daarin door andere bedrijven zijn vaak politiek gedreven, want zo’n bedrijf ‘moet er wat aan doen’. De beste manier om slechte ondernemers te creëren is door ze om oneigenlijke redenen geld te geven. Een ondernemer moet klanten binnenhalen, omzet boeken, facturen sturen, winst maken. Als je iemand gaat pamperen, dat wordt niks. De trend die je nu overal ziet: je zet een gebouw klaar, geld en infrastructuur, en je hoeft zelf de administratie niet te doen. Dan zeggen dat daar een goede onderneming uit komt, dat is echt onzin.”

-Dat zit diep..

,,Zulke start-ups pamperen is een stompzinnige gedachte. Want dat stompzinnige gaat in cycli. Je zag het in 2000. Gorilla Park was door een ondernemer opgezet, gesteund door grote namen, $150 miljoen erin, gewoon failliet. Het Twinning-project van de Nederlandse overheid? Totaal mislukt. Maar men is hardleers. Men houdt van positieve dingen, geloven in de droom, in drie jaar de wereld veroveren. Af en toe gebeurt het, vanuit de VS – want daar is de markt veel groter, met een waanzinnig netwerk. In Europa vergeten ze dat bij de eerste tegenvaller direct het management van de start-up wordt vervangen. Dat is niet zo leuk.”

-De Nederlandse overheid stimuleert starters, tot in Silicon Valley.

,,Kijk, ik gun iedere ondernemer zijn succes. Maar als de economie minder gaat, vallen daar de klappen. Een aantal van die start-ups zal wel overleven, daar gaan wij zaken mee doen. Het is altijd fijn om over het start-up-klimaat te praten en met duizend man op een beurs op de borst te kloppen hoe goed iedereen wel niet is. Maar het verschil blijkt pas in de down turn.”

-Wanneer komt die?

,,Binnen drie tot vijf jaar gaan we een minder prettig klimaat krijgen. Voor ons is dat geen punt. Er is veel geld beschikbaar, dat drijft alle beleggingscategorieën op. Bij een normaler beursklimaat komen correcties die private equity raken, en zeker bij durfkapitaal. De gehypte businessmodellen, daar komen de grootste correcties.”

-Waar schiet Nederland nog tekort?

,,Tot voor kort, ik hoorde politici nog zeggen: niet iedereen moet een technische studie doen, heerste kortzichtigheid. Heel dom. Investeren in technische opleidingen heeft altijd al bovengemiddeld veel bijdragen aan onze economie. Ook voor lagere functies.”

-Veel software wordt buiten Nederland gemaakt.

,,Daarom doen bedrijven er goed aan vroeg contact te leggen op universiteiten. Je hebt ontwerpers nodig, en natuurlijk gebeurt er buiten Nederland ontwikkelwerk – helemaal niet erg. Daar zitten goede technische geschoolde mensen, op afstand kun je dankzij goede methoden tegenwoordig veel op afstand programmeren. Maar als ondernemer moet je ook bereid zijn naar die landen af te reizen, erin te investeren. Ik denk dat je meer zou moeten investeren in informatieopleidingen op het grensvlak met bedrijfseconomie en bedrijfskunde. Informatiekunde en de technische kant ervan, ze zijn gewild. Ik weet het want ik zit bij de directievergaderingen van softwarebedrijven.”

-Twee jaar geleden moest iedere scholier leren coderen. Dat hoor je niet meer.

,,We leven in hoogconjunctuur. Iedereen kan een baan vinden. Straks in de downturn heb je gekwalificeerde mensen nodig. Ik heb kinderen: de docenten op basisscholen zijn vaak de bottleneck bij groei, kinderen kunnen beter omgaan met informatietechnologie dan zij.”

-Het woord ict in het programakkoord komt nauwelijks voor.

,,Toch ben ik ongelooflijk blij met dit kabinet, de omslag die eindelijk gemaakt is. Er is een trendbreuk met het verleden na twintig jaar met overwegend progressieve componenten in het kabinet. Met te veel nadruk op softe studies. Dat accent verandert, het wordt gelukkig veel ondernemender. Daar gaan wij met z’n allen van profiteren.”


Bron: www.telegraaf.nl

Door: Theo Besteman

Foto: Serge Ligtenberg